Świadek, który idzie na przesłuchanie może mieć pełnomocnika w sprawie karnej.

PEŁNOMOCNIK W POSTĘPOWANIU KARNYM

Zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania karnego, osobie występującej jako strona w sprawie karnej przysługuje prawo do ustanowienia swojego reprezentanta.

Reprezentant osoby, której postawiono zarzuty (podejrzanego a po wniesieniu aktu oskarżenia -oskarżonego) to obrońca.

Jednak stroną w postępowaniu karnym jest nie tylko podejrzany (czy też – po wniesieniu aktu oskarżenia – oskarżony). Stroną jest także pokrzywdzony, czyli osoba, na której szkodę popełniono przestępstwo. Dla przykładu: w przypadku oszustwa – oszukany, w przypadku pobicia – pobity i tak dalej.

Pokrzywdzony może w postępowaniu karnym ustanowić swojego pełnomocnika, który będzie działał w jego imieniu. Pełnomocnik może składać wnioski dowodowe, skarżyć podjęte decyzje procesowe, może zapoznać się z aktami sprawy – uogólniając, może podjąć każde procesowe działanie, do którego uprawniony jest sam pokrzywdzony, by należycie zadbać o ochronę jego praw i o jego interes.

Także osoba inna niż strona może w postępowaniu karnym ustanowić pełnomocnika, ale jedynie wtedy, jeżeli wymagają tego jej interesy w toczącym się postępowaniu. Sytuacja taka może mieć miejsce na przykład wtedy, gdy podczas dokonywania czynności procesowych doszło do naruszenia praw osoby innej niż strona. Możliwość ustanowienia pełnomocnika powinna być zapewniona także osobie, która co prawda składa zeznania jedynie w charakterze świadka, ale nie można wykluczyć, że w przyszłości zostaną tejże osobie postawione zarzuty popełnienia przestępstwa.

Decyzję o odmowie dopuszczenia pełnomocnika do udziału w sprawie w postępowaniu przygotowawczym podejmuje prokurator, zaś w postępowaniu sądowym – sąd.

Od 21 lipca 2026 roku, na postanowienie prokuratora o odmowie dopuszczenia pełnomocnika do udziału w sprawie przysługuje zażalenie do sądu rejonowego, w którego okręgu prowadzi się postępowanie (dotąd zażalenie rozpoznawał prokurator bezpośrednio przełożony nad tym, który odmówił dopuszczenia pełnomocnika). Decyzja sądu jest natomiast niezaskarżalna.

Co ważne, do czasu rozpoznania zażalenia przez sąd czynności, w których chciał wziąć udział pełnomocnik osoby nie będącej stroną, mogą być dokonywane bez jego udziału w wypadkach niecierpiących zwłoki.