Czy policja może zatrzymać osobę bez powodu?

Krótka odpowiedź

Policja nie może zatrzymać osoby bez żadnego powodu.

Podstawa prawna zatrzymania

Podstawą prawną zatrzymania są art. 244 §1, §1a i §1b Kodeksu postępowania karnego.

Zgodnie z przepisem art. 244 §1 Kodeksu postępowania karnego zatrzymanie jest dopuszczalne wtedy, gdy istnieje uzasadnione podejrzenie, że ta osoba popełniła przestępstwo a jednocześnie zachodzi obawa ucieczki lub ukrycia się osoby podejrzanej albo obawa zatarcia śladów przestępstwa bądź też nie można ustalić jej tożsamości albo istnieją przesłanki do przeprowadzenia przeciwko tej osobie postępowania w trybie przyspieszonym.

Zgodnie z art. 244 §1a Kodeksu postępowania karnego Policja ma prawo zatrzymać osobę podejrzaną także wtedy, jeżeli istnieje uzasadnione przypuszczenie, że popełniła ona przestępstwo z użyciem przemocy na szkodę osoby wspólnie zamieszkującej, a zachodzi obawa, że ponownie popełni przestępstwo z użyciem przemocy wobec tej osoby, zwłaszcza gdy popełnieniem takiego przestępstwa grozi.

Zgodnie z art. 244 §1b Kodeksu postępowania karnego Policja musi zatrzymać osobę podejrzaną, jeśli przestępstwo, o którym mowa w § 1a, zostało popełnione przy użyciu broni palnej, noża lub innego niebezpiecznego przedmiotu, a zachodzi obawa, że ponownie popełni ona przestępstwo z użyciem przemocy wobec osoby wspólnie zamieszkującej, zwłaszcza gdy popełnieniem takiego przestępstwa grozi.

Kiedy policja może zatrzymać osobę

Zatrzymanie przez policję może nastąpić w sytuacji gdy:

istnieje uzasadnione podejrzenie popełnienia przez tę osobę przestępstwa i jednocześnie:

1. 1. zachodzi obawa ucieczki lub ukrycia się osoby podejrzanej albo
2. 2. istnieje ryzyko zatarcia śladów przestępstwa albo
3. 3. nie można ustalić tożsamości osoby albo
4. 4. istnieją przesłanki do przeprowadzenia przeciwko tej osobie postępowania w trybie przyspieszonym albo
5. 5. zachodzi obawa, że ponownie popełni przestępstwo z użyciem przemocy wobec osoby wspólnie zamieszkującej, zwłaszcza gdy popełnieniem takiego przestępstwa grozi.

Jak długo może trwać zatrzymanie przez policję?

Zgodnie z przepisami zatrzymanie przez policję nie może trwać dłużej niż 48 godzin. W tym czasie osoba zatrzymana powinna zostać doprowadzona do sądu wraz z wnioskiem o zastosowanie tymczasowego aresztowania.

Sąd ma kolejne 24 godziny na podjęcie decyzji w sprawie zastosowania aresztu. Jeżeli taka decyzja nie zostanie wydana, osoba zatrzymana powinna zostać zwolniona.

Jakie prawa ma osoba zatrzymana

Osoba zatrzymana przez policję ma określone prawa:

• prawo do informacji o przyczynach zatrzymania
• prawo do otrzymania odpisu protokołu zatrzymania
• prawo do kontaktu z adwokatem
• prawo do korzystania z bezpłatnej pomocy tłumacza, jeżeli nie włada w wystarczającym stopniu językiem polskim
• prawo dostępu do pierwszej pomocy medycznej
• prawo do powiadomienia osoby bliskiejo zatrzymaniu wskazanej osoby
• prawo do złożenia zażalenia na zatrzymanie

Jak wygląda zatrzymanie w praktyce

W praktyce zatrzymanie przez policję najczęściej następuje w miejscu zamieszkania lub w miejscu pracy osoby podejrzanej. Czynność ta polega na pozbawieniu osoby wolności na czas niezbędny do wykonania czynności procesowych.

Inne przypadki zatrzymania

Oskarżonego lub osobę podejrzaną można też zatrzymać, gdy:

1. 1. odmawia on poddania się oględzinom, badaniom, pobraniu odcisków i wymazu ze śluzówki itp.;
2. 2. nie stawia się na wezwanie organu prowadzącego postępowanie lub zachodzi uzasadniona obawa, że się nie stawi;
3. 3. zachodzi uzasadniona obawa, że może w bezprawny sposób utrudniać postępowanie;
4. 4. zachodzi potrzeba niezwłocznego zastosowania środka zapobiegawczego;
5. 5. oskarżony, którego obecność na rozprawie jest obowiązkowa, złożył już wyjaśnienia i opuścił salę rozprawy bez zezwolenia przewodniczącego, jeżeli Sąd uznaje jego obecność za niezbędną;
6. 6. oskarżony zawiadomiony o terminie rozprawy lub posiedzenia oświadcza, że nie weźmie udziału w rozprawie lub posiedzeniu, uniemożliwia doprowadzenie go na rozprawę lub posiedzenie albo zawiadomiony o nich osobiście nie stawia się na rozprawę lub posiedzenie bez usprawiedliwienia;
7. 7. oskarżony nie stawił się na rozprawę, nie usprawiedliwił swojej nieobecności a jego obecność jest obowiązkowa.

Można nadto zatrzymać świadka, biegłego, tłumacza i specjalistę, jeżeli bez należytego usprawiedliwienia nie stawił się na wezwanie organu prowadzącego postępowanie albo bez zezwolenia tego organu wydalił się z miejsca czynności przed jej zakończeniem. W praktyce zdarza się to jednak wyjątkowo – organ najczęściej stosuje w takich przypadkach grzywnę, dopiero gdy to nie przyniesie efektu, decyduje się na zatrzymanie i przymusowe doprowadzenie.

---

Najczęściej zadawane pytania

---

---

Powiązane artykuły

• Prawo karne – adwokat Katowice
• Czy policja może zabrać samochód?